బీసీలకు జరుగుతున్న అన్యాయం పై డాక్టర్ బి. కేశవులు . ఎండి . బిగ్ అనాలిసిస్ ….
“భారత రాజ్యాంగం ప్రపంచంలోనే గొప్ప ప్రజాస్వామ్య అతి పెద్ద గ్రంథం ” అనే మాట మనకు తరచూ వినిపిస్తుంది. ఇది యాదృచ్ఛికంగా కాదు. 1949 నవంబర్ 26న ఆమోదించబడిన రాజ్యాంగం మన దేశం ప్రజాస్వామ్య పునాది. “We the People of India” అంటూ ప్రారంభమయ్యే ప్రాంబుల్ సమానత్వం, న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సౌభ్రాతృత్వం వంటి విలువలను ప్రతిపాదించింది.
కానీ ఒక ప్రాథమిక ప్రశ్న ఎప్పుడూ మన ముందుకు వస్తూనే ఉంది:
“ఈ రాజ్యాంగం నిజంగా అందరికీనా? లేక కొందరికేనా?”
సమానత్వం అన్న నినాదం ఉంది.
సమాజంలోని వెనుకబడిన వర్గాల కోసం ప్రత్యేక హక్కులు ఇవ్వబడ్డాయి.
కానీ 75 ఏళ్ల స్వాతంత్ర్యం గడిచిన తర్వాత కూడా, బ్యాక్వర్డ్ క్లాసెస్ (BCs) కి సమాన హక్కులు,
అవకాశాలు లభించాయా? ఇక్కడే మన చర్చ మొదలవుతుంది.
2) రాజ్యాంగం ఉద్దేశం – సిద్ధాంత పరంగా సమానత్వం
(a) ప్రాంబుల్ (Preamble)
Justice (సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ)
Liberty (ఆలోచన, వ్యక్తీకరణ, విశ్వాసం, ఆరాధన)
Equality (అవకాశాలు, హక్కులు)
Fraternity (ఐక్యత, సమగ్రత, గౌరవం)
(b) సంబంధిత ఆర్టికల్స్
ఆర్టికల్ 14 : చట్టం ముందు సమానత్వం.
ఆర్టికల్ 15 : వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రత్యేక అవకాశాలు.
ఆర్టికల్ 16 : ఉద్యోగాలలో సమాన అవకాశాలు, రిజర్వేషన్.
ఆర్టికల్ 340 : వెనుకబడిన వర్గాల స్థితి పరిశీలన కమిషన్.
డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్ (ఆర్టికల్ 38, 39, 46) : సామాజిక, ఆర్థిక న్యాయం, బలహీన వర్గాల సంక్షేమం.
అంటే రాజ్యాంగం సిద్ధాంతం గా అందరికీ సమానత్వం ఇచ్చింది. కానీ ప్రాక్టీస్ లో అది సమానంగా అమలైందా? అన్నదే ప్రధాన ప్రశ్న.
3) బీసీల చారిత్రక స్థితి – ఒక సమగ్ర అవలోకనం
భారతదేశ చరిత్రలో సామాజిక శ్రేణీకరణ (social stratification) ఒక పెద్ద వాస్తవం.
(a) వర్ణ వ్యవస్థ మరియు దాని ప్రభావం
బ్రాహ్మణులు (పూజ, విద్య)
క్షత్రియులు (పాలన, యుద్ధం)
వైశ్యులు (వ్యాపారం, వాణిజ్యం)
శూద్రులు (వృత్తులు, సేవలు)
శూద్రులు మరియు ఇతర మధ్య తరగతి వర్గాలు అనగా నేటి “బ్యాక్వర్డ్ క్లాసెస్ (BCs)” చారిత్రకంగా సామాజిక – ఆర్థికంగా వెనుకబడ్డవారిగా మిగిలారు.
(b) బ్రిటిష్ కాలంలో పరిస్థితి
1871లో బ్రిటిష్ జనగణనలో కులాల వర్గీకరణ.
“Depressed Classes” అనే పదంతో కొన్ని వర్గాలను ప్రత్యేకంగా గుర్తించారు.
కానీ ఎక్కువ శాతం ప్రజలు (ప్రస్తుత బీసీలు) అసంఘటిత కార్మికులు, రైతులు, వృత్తులలో చిక్కుకుపోయారు.
(c) 1931 జనగణన
చివరిసారి కుల వారీగా గణాంకాలు సేకరించబడ్డాయి.
అప్పట్లో బీసీలు దాదాపు 52% అని చూపబడింది.
అంటే అర్థభాగం కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలు సామాజికంగా వెనుకబడిన స్థితిలో ఉన్నారని అర్థం.
(d) రాజ్యాంగ సభలో చర్చ
రాజ్యాంగ సభలో బీసీల స్థితి గురించి చర్చ జరిగింది.
కానీ SC, ST లకు నేరుగా రాజకీయ రిజర్వేషన్లు ఇచ్చినా, బీసీలకు ఇవ్వలేదు.
కారణం: బీసీలు జనాభాలో పెద్ద శాతం ఉండటంతో “వారికి వేరే ప్రత్యేక రిజర్వేషన్ ఇస్తే పాలనలో అధికారం పూర్తిగా వారి చేతుల్లోకి వెళ్తుంది” అన్న ఆందోళన.
ఇది ఒక చరిత్రాత్మక అన్యాయం.
4) కాకా కేల్కర్ కమిషన్ (1953)
ఇది స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఏర్పడిన తొలి బీసీ కమిషన్.
ప్రధానాంశాలు:
బీసీలు సామాజికంగా, విద్యా పరంగా తీవ్ర వెనుకబాటుదనం ఎదుర్కొంటున్నారు.
వారికి విద్య, ఉద్యోగ, ఆర్థిక అవకాశాలు ఇవ్వాలని సిఫార్సు చేసింది.
కానీ ప్రభుత్వం దీనిని సీరియస్గా అమలు చేయలేదు.
5) మందల్ కమిషన్ (1979)
మొరార్జీ దేశాయి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది.
B.P. Mandal నేతృత్వంలో ఏర్పడిన ఈ కమిషన్ 1931 జనగణన ఆధారంగా, ఇతర సర్వేలను కలిపి నివేదిక ఇచ్చింది.
ప్రధాన విషయాలు:
బీసీలు మొత్తం జనాభాలో 52% ఉన్నారని తెలిపింది.
వారిలో 75% పైగా పేదరిక రేఖ కింద జీవిస్తున్నారని చూపించింది.
విద్య, ఉపాధి రంగాలలో వారు చాలా వెనుకబడ్డారని నిర్ధారించింది.
సిఫార్సులు:
27% రిజర్వేషన్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యాసంస్థల్లో ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించింది.
1990లో V.P. Singh ప్రభుత్వం దీన్ని అమలు చేయడంతో దేశవ్యాప్తంగా మండల్ ఉద్యమాలు జరిగాయి.
6) ప్రస్తుత పరిస్థితి – ఒక అవలోకనం
SC, ST లకు లభించిన రాజకీయ రిజర్వేషన్లు బీసీలకు లేవు.
SC, ST లకు కేటాయించిన పథకాల బడ్జెట్ విస్తృతంగా ఉండగా, బీసీల బడ్జెట్ చాలా తక్కువ.
ఉన్నత విద్యలో బీసీల శాతం 20% దాటడం లేదు.
పార్లమెంట్లో బీసీ జనాభా 50% ఉన్నా, వారి ప్రాతినిధ్యం 25% మాత్రమే ఉంది.
అంటే రాజ్యాంగం సిద్ధాంతం అందరికీ అయినా, అమలు కొందరికే అన్న వాస్తవం స్పష్టమవుతుంది.
Part – 2 :
అన్యాయం, గణాంకాలు, విశ్లేషణ.
1) బీసీలకు జరుగుతున్న అన్యాయం – సమగ్ర అవలోకనం
భారత రాజ్యాంగం సమానత్వాన్ని ప్రకటించినప్పటికీ, బీసీలు వివిధ రంగాలలో సంవిధాన పరిరక్షణ లోపం మరియు అమలు అసమానత వల్ల అన్యాయం ఎదుర్కొంటున్నారు.
(a) రాజకీయ ప్రతినిధిత్వం లోపం
రాజ్యాంగంలో SC, ST లకు పార్లమెంట్, అసెంబ్లీలలో రిజర్వేషన్ ఉంది.
కానీ బీసీలకు రాజకీయ రిజర్వేషన్ లేదు.
ఫలితం:
బీసీలు జనాభాలో 50% పైగా ఉన్నా, లోక్సభ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీలలో వారి ప్రతినిధిత్వం 25–30% కంటే ఎక్కువ కాదు.
ఉన్నత పదవుల్లో (మంత్రివర్గం, గవర్నర్, రాష్ట్రపతి, న్యాయవ్యవస్థ) బీసీల శాతం తక్కువగా ఉంది.
(b) న్యాయ పరిమితులు – 50% పరిమితి.
సుప్రీంకోర్టు (Indra Sawhney case, 1992) తీర్పులో 50% కప్పు విధించింది.
బీసీల జనాభా దాదాపు 52% ఉన్నా, వారికిచ్చే రిజర్వేషన్ 27% లోనే పరిమితం.
రాష్ట్రాలవారీగా (ఉదా: తమిళనాడు 69%) అధిక రిజర్వేషన్ ఉన్నా, అది సంవిధాన సవరణ ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమైంది.
(c) ఆర్థిక వెనుకబాటు
2011 సర్వే ప్రకారం:
బీసీలలో 65% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్నారు.
వారిలో ఎక్కువ మంది వ్యవసాయ కూలీలు, చిన్న రైతులు, సాంప్రదాయ వృత్తులు చేస్తున్నారు.
పట్టణాల్లో కూడా బీసీలలో ఎక్కువ మంది అసంఘటిత రంగం కార్మికులు.
అధిక శాతం బీసీ కుటుంబాలు భూమిలేని వారు.
(d) విద్యా వెనుకబాటు
ఉన్నత విద్యలో బీసీల శాతం 20–25% మాత్రమే.
IIT, IIM వంటి ప్రీమియర్ సంస్థల్లో బీసీల శాతం 10–12% మాత్రమే..
పాఠశాల స్థాయిలోనే బీసీ విద్యార్థుల డ్రాప్అవుట్ రేట్ 40% పైగా ఉంది.
(e) ప్రభుత్వ పథకాలలో అన్యాయం
SC, ST లకు ప్రత్యేక పథకాల బడ్జెట్ ఎక్కువగా కేటాయిస్తారు.
బీసీల కార్పొరేషన్లు ఉన్నా, వాటికి కేటాయించే బడ్జెట్ మొత్తం సంక్షేమ బడ్జెట్లో 5–7% మాత్రమే.
అమలు సరిగా జరగకపోవడం వల్ల బీసీలకు పథకాలు చేరవు.
2) గణాంకాలు – బీసీల వెనుకబాటు స్పష్టత
(a) విద్యా రంగం
వర్గం ఉన్నత విద్యలో శాతం (2019 UGC నివేదిక)
సాధారణ వర్గం….. 38%
SC. …. 17%
ST. …. 5%
BC / OBC …..22%
(b) ఉపాధి రంగం
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో (2020 డేటా):
SC – 17%
ST – 7%
OBC – 21%
కానీ బీసీల జనాభా 52% ఉండగా ఉద్యోగాలు 21% లోనే పరిమితం.
(c) ఆదాయ స్థాయి
NSSO సర్వే (2011–12):
బీసీల సగటు ఆదాయం సాధారణ వర్గం కంటే 38% తక్కువ.
భూమి సొంతం – బీసీలలో 50% కి భూమి లేదు.
(d) పార్లమెంట్ ప్రతినిధిత్వం
17వ లోక్సభ (2024)
MPs మొత్తం 543.
OBC MPs – 26%.
కానీ జనాభా శాతానికి సరిపోలడం లేదు.
3) ఉదాహరణలు – బీసీల దుస్థితి
(a) విద్యార్థి స్థాయి
ఒక గ్రామీణ బీసీ విద్యార్థి పాఠశాలలో మొదటి తరగతి వరకు చదువుకుంటాడు. కానీ మధ్య తరగతిలోనే ఆర్థిక ఇబ్బందులు, సామాజిక వివక్ష వల్ల చదువు మానేస్తాడు. అతనికి ఉన్నత విద్యకు రిజర్వేషన్ ఉన్నా, దాన్ని వాడుకోవడానికి అవసరమైన ప్రాథమిక అర్హతలు (పాస్ అవ్వడం, పోటీ చేయగల స్థాయి) లభించడం లేదు.
(b) వృత్తి స్థాయి
చాలా బీసీలు సంప్రదాయ వృత్తులలో (నాయీలు, వడ్రంగులు, కమ్మీలు, బొజ్జలు, కాపర్లు మొదలైనవి) ఇరుక్కుపోయారు. ఆధునిక సాంకేతికత, మార్కెట్ పోటీ వల్ల ఈ వృత్తులు కనుమరుగవుతున్నాయి. కానీ వారికి ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి కల్పించడంలో ప్రభుత్వ వైఫల్యం.
(c) రాజకీయ స్థాయి
బీసీ నాయకులు ఉన్నా, వారు ఎక్కువగా తమ కులం ఆధారంగా మాత్రమే ఎదుగుతున్నారు. మొత్తం బీసీ వర్గాన్ని ఒకే వేదికపైకి తేవడంలో విఫలమయ్యారు. ఫలితంగా బీసీల ఐక్యత బలహీనంగా ఉంది.
4) సామాజిక – రాజకీయ విశ్లేషణ
(a) సామాజిక కారణాలు
బీసీలు చారిత్రకంగా “మధ్య వర్గం” గా ఉండటం వల్ల, వారిని ఎవరూ పూర్తిగా అణగార్చలేదు, ఎవరూ పూర్తిగా ముందుకు తీసుకురాలేదు.
చిన్న చిన్న కులాలుగా విభజించబడి ఉండటంతో ఐక్యత లోపం ఉంది.
(b) రాజకీయ కారణాలు
బీసీల సంఖ్య ఎక్కువైనా, రాజకీయ పార్టీలలో అధిక పదవులు సాధారణ వర్గం + SC, ST లకు దక్కుతున్నాయి.
బీసీలు వేర్వేరు పార్టీలలో విభజించబడటం వల్ల సమగ్ర శక్తి తగ్గింది.
(c) న్యాయ కారణాలు
50% పరిమితి బీసీల రిజర్వేషన్ పరిమితిని కుదించింది.
EWS రిజర్వేషన్ (2019లో అమలు) అగ్రవర్ణాలకు జనాభా శాతాన్ని పట్టించుకోకుండా 10% కేటాయించడం వల్ల బీసీలకు ఉన్న అవకాశాలు మరింత తగ్గాయి.
5) అన్యాయం – ఒక భావోద్వేగ దృక్కోణం
ఒక చిన్న ఉదాహరణ:
ఒక బీసీ కుటుంబంలో పుట్టిన బాలుడు ఉదయం నుంచి కూలి పనికి వెళ్తాడు. అతని వయస్సు సమానమైన ఒక సాధారణ వర్గం బాలుడు ఇంగ్లీష్ మీడియం స్కూల్కి వెళ్తాడు. రాజ్యాంగం ఇద్దరికీ సమాన హక్కులు ఇచ్చిందని చెప్పినా, ప్రాక్టికల్గా వారు సమానంగా లేరు.
ఒకరికి విద్య, అవకాశాలు, కాంటాక్టులు, ఆర్థిక సహాయం లభిస్తున్నాయి.
మరొకరికి పేదరికం, వివక్ష, వృత్తి ఆధారిత బంధనం తప్ప మరేమీ దక్కడం లేదు.
ఇది రాజ్యాంగ న్యాయం కాదని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాలి.
Part – 3 :
ఆధునిక సవాళ్లు, పరిష్కార మార్గాలు, రాష్ట్రాల అనుభవాలు, ముగింపు)
1) ఆధునిక సవాళ్లు
(a) EWS రిజర్వేషన్ – ఒక కొత్త అన్యాయం
2019లో 103వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా సాధారణ వర్గ పేదలకు (Economically Weaker Sections – EWS) 10% రిజర్వేషన్ ఇవ్వబడింది.
ఇది ఆర్థిక ఆధారిత రిజర్వేషన్.
కానీ ఇది బీసీలకు నష్టం చేసింది:
వారి జనాభా శాతానికి తగిన రిజర్వేషన్ లభించకపోయినా, కొత్తగా సాధారణ వర్గానికి అదనపు రిజర్వేషన్ ఇచ్చారు.
బీసీలు ఇప్పటికే పేదరికంలో ఉన్నా, వారికి ఆర్థిక ఆధారిత రిజర్వేషన్ వర్తించదు.
(b) ప్రైవేటీకరణ – అసంఘటిత రంగంపై ప్రభావం
ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగాలు తగ్గడం → రిజర్వేషన్ల అవకాశాలు తగ్గడం.
ప్రైవేట్ రంగంలో రిజర్వేషన్ లేకపోవడం వల్ల బీసీలకు అవకాశాలు మరింత తగ్గాయి.
అసంఘటిత రంగంలో బీసీలు ఇరుక్కుపోయి ఆర్థిక భద్రత కోల్పోతున్నారు.
(c) గ్లోబలైజేషన్, పట్టణీకరణ
బీసీల సంప్రదాయ వృత్తులు (నాయకులు, వడ్రంగులు, కమ్మీలు మొదలైనవి) ఆధునిక పరిశ్రమల కారణంగా కనుమరుగవుతున్నాయి.
కొత్త ఉపాధి అవకాశాలకు బీసీలు తగిన విద్య, నైపుణ్యం పొందలేదు.
(d) రాజకీయ అసమానత
బీసీల ప్రతినిధిత్వం పెరిగినట్లు కనిపించినా, అది కుల ఆధారిత నాయకత్వం వరకు మాత్రమే పరిమితం.
మొత్తం బీసీ వర్గం ఒకటిగా ఆవిష్కృతం కాలేదు.
బీసీ నాయకులు ఎక్కువగా జాతీయ స్థాయి రాజకీయ నిర్ణయాలలో అణగారిన స్థితిలో ఉన్నారు.
2) పరిష్కార మార్గాలు
(a) రాజకీయ రిజర్వేషన్
పార్లమెంట్, అసెంబ్లీలలో బీసీలకు ప్రత్యేక రిజర్వేషన్ ఇవ్వాలి.
ఇది లేకపోతే బీసీల శబ్దం చట్టసభల్లో వినిపించదు.
(b) 50% పరిమితి తొలగింపు..
సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయాన్ని పునఃసమీక్షించాలి.
రిజర్వేషన్లు జనాభా శాతం ఆధారంగా ఉండాలి.
తమిళనాడు మోడల్ (69% రిజర్వేషన్) దేశవ్యాప్తంగా వర్తింపజేయాలి.
(c) విద్యా రంగంలో బలోపేతం
బీసీ విద్యార్థులకు ఉచిత హాస్టళ్లు, స్కాలర్షిప్లు, కోచింగ్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేయాలి.
ఉన్నత విద్యలో బీసీల శాతం పెంచడానికి ప్రత్యేక కోటాలు ఇవ్వాలి.
డిజిటల్ లెర్నింగ్, ఇంగ్లీష్ మీడియం అవకాశాలు కల్పించాలి.
(d) ఆర్థిక శక్తివంతం
సంప్రదాయ వృత్తులను ఆధునీకరించాలి (ఉదా: వడ్రంగులు – మోడర్న్ ఫర్నిచర్ ట్రైనింగ్).
బీసీల చిన్న వ్యాపారాలకు తక్కువ వడ్డీ రుణాలు, సబ్సిడీలు ఇవ్వాలి.
స్వయం ఉపాధి, స్టార్ట్-అప్స్ కోసం ప్రత్యేక బీసీ ఫండ్ ఏర్పాటు చేయాలి.
(e) బీసీ కమిషన్ కు రాజ్యాంగ హోదా
జాతీయ బీసీ కమిషన్ కు సంపూర్ణ రాజ్యాంగ హోదా ఇవ్వాలి.
ప్రతి రాష్ట్రంలో కూడా బీసీ కమిషన్ బలోపేతం చేయాలి.
(f) చిన్న కులాల రక్షణ
బీసీలలో ప్రబల కులాల ఆధిపత్యం నివారించాలి.
చిన్న, అతి వెనుకబడిన కులాలకు ప్రత్యేక ఉప వర్గీకరణ (sub-categorization) చేసి రిజర్వేషన్ లబ్ధి అందించాలి.
3) రాష్ట్రాల అనుభవాలు
(a) తమిళనాడు – 69% రిజర్వేషన్ మోడల్
బీసీలకు అధిక రిజర్వేషన్ కల్పించిన ఏకైక రాష్ట్రం.
విద్య, ఉద్యోగాల్లో బీసీల శాతం గణనీయంగా పెరిగింది.
“సామాజిక న్యాయం” అనే భావన తమిళనాడులో స్థిరపడింది.
(b) కర్ణాటక
బీసీలను పలు ఉపవర్గాలుగా విభజించి రిజర్వేషన్ కల్పించారు.
కానీ రాజకీయంగా ప్రబల కులాలు మాత్రమే ఎక్కువ లబ్ధి పొందాయి.
(c) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ
బీసీ కార్పొరేషన్లు ఉన్నా, బడ్జెట్ పరిమితం.
బీసీలలో చిన్న వర్గాలు ఇంకా వెనుకబడ్డాయి.
కుల ఆధారిత అసమానతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
(d) ఉత్తర భారతం – మండల్ ఉద్యమాలు
1990లో బీసీల ఐక్య ఉద్యమం జరిగింది.
కానీ కాలక్రమేణా అది ప్రాంతీయ రాజకీయ ప్రయోజనాల వరకు మాత్రమే పరిమితమైంది.
4) విమర్శలు మరియు ప్రతివాదనలు
(a) రిజర్వేషన్ వల్ల మెరిట్ నాశనం అవుతుందని వాదన
ఇది అసత్యం.
మెరిట్ అంటే కేవలం మార్కులు కాదు, సమాన అవకాశాలు కూడా కావాలి.
పేదరికం, వివక్షతో బాధపడుతున్న బీసీలు రిజర్వేషన్ ద్వారా మాత్రమే అవకాశాలు పొందగలరు.
(b) రిజర్వేషన్లు శాశ్వతం కావాలా?
రిజర్వేషన్లు శాశ్వతం కావు.
కానీ సమాజంలో అసమానతలు ఉన్నంతవరకు అవి అవసరం.
(c) బీసీలలో ప్రబల కులాలు ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నాయన్న వాదన
ఇది నిజమే.
అందుకే ఉపవర్గీకరణ (sub-categorization) అవసరం.
5) చివరగా….
రాజ్యాంగం నిజంగా అందరికీనా? లేక కొందరికేనా?
ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానం ఇవ్వాలంటే బీసీల పరిస్థితిని లోతుగా అర్థం చేసుకోవాలి.
రాజ్యాంగ సిద్ధాంతం అందరికీ సమానత్వం చెప్పింది.
కానీ అమలు దశలో బీసీలు అత్యధిక అన్యాయం ఎదుర్కొన్నారు.
రాజకీయ ప్రతినిధిత్వం లోపం, 50% పరిమితి, విద్యా – ఆర్థిక వెనుకబాటు, పథకాలలో పక్షపాతం ఇవన్నీ బీసీల న్యాయ హక్కులను దెబ్బతీశాయి.
సమాన హక్కులు సాధించకపోతే ప్రజాస్వామ్యం అసంపూర్ణం.
బీసీలు భారతదేశ జనాభాలో సగానికి పైగా ఉన్నా, వారికి తగిన గౌరవం, అవకాశాలు దక్కకపోవడం ఒక జాతీయ వ్యతిరేకత.
అందుకే చెప్పాల్సినది ఒక్కటే:
“రాజ్యాంగం నిజంగా అందరికీ చెందాలంటే, బీసీల న్యాయం సాధించాలి. లేదంటే అది కొందరికే పరిమితమవుతుంది.”
రాజ్యాంగం సిద్ధాంతం అందరికీ అయినా, అమలు లోపం వల్ల బీసీలకు అన్యాయం.
సమస్యలు: రాజకీయ రిజర్వేషన్ లోపం, 50% పరిమితి, విద్యా – ఆర్థిక వెనుకబాటు, పథకాల పక్షపాతం.
పరిష్కారాలు: రాజకీయ రిజర్వేషన్, 50% పరిమితి తొలగింపు, విద్యా – ఆర్థిక బలోపేతం, బీసీ కమిషన్ రాజ్యాంగ హోదా, ఉపవర్గీకరణ.
తమిళనాడు మోడల్ → విజయవంతమైన ఉదాహరణ.
తుది నిర్ధారణ: బీసీల హక్కులు సాధించకపోతే రాజ్యాంగ న్యాయం అసంపూర్ణం.
రాజ్యాంగం → సమానత్వం (సిద్ధాంతం)
↓
అమలులో సమస్యలు
- రాజకీయ రిజర్వేషన్ లోపం
- 50% పరిమితి.
- విద్యా వెనుకబాటు
- ఆర్థిక వెనుకబాటు
- పథకాల పక్షపాతం
↓
బీసీల దుస్థితి (50% జనాభా → 25% ప్రతినిధిత్వం)
↓
పరిష్కారాలు - రాజకీయ రిజర్వేషన్
- జనాభా శాతం ఆధారంగా రిజర్వేషన్
- విద్యా – ఆర్థిక శక్తివంతం
- బీసీ కమిషన్ రాజ్యాంగ హోదా
- ఉపవర్గీకరణ
↓ → రాజ్యాంగం అందరికీ నిజమవుతుంది
డా. కేశవులు భాషవత్తిని. ఎండి. సైకియాట్రీ.
చైర్మన్ : తెలంగాణ మేధావుల సంఘం.
85010 61659.







